“Lấy vợ xem tuổi đàn bà, làm nhà xem tuổi đàn ông” kinh nghiệm dân gian được lưu truyền khi mỗi gia đình chuẩn bị làm những việc lớn. Trong đó, xây nhà luôn đi kèm với câu chuyện xem tuổi, và người đứng tên xây dựng cần có tuổi thuận trong năm đó.
Nếu năm dự định xây nhà không được xem là thuận lợi, nhiều gia đình sẽ chọn một cách khá quen thuộc: mượn tuổi làm nhà.
Vậy mượn tuổi làm nhà là gì, và vì sao tập tục này vẫn được nhiều người nhắc đến khi chuẩn bị xây nhà?
1. Mượn tuổi làm nhà là gì?
Hiểu một cách dễ hình dung, mượn tuổi làm nhà là việc gia chủ nhờ một người khác có tuổi hợp trong năm xây dựng đứng ra thực hiện các nghi lễ quan trọng khi khởi công.
Những nghi lễ đó thường bao gồm: lễ động thổ, lễ cất nóc hoặc đổ mái, lễ nhập trạch.
Trong các nghi thức này, người cho mượn tuổi sẽ đại diện làm lễ thay cho gia chủ. Còn việc xây dựng, chi phí hay quyền sở hữu ngôi nhà vẫn hoàn toàn thuộc về gia đình.
Nhiều người vẫn nói vui rằng đây là cách “mượn vận tốt” để bắt đầu việc lớn cho thuận lợi hơn.
2. Khi nào gia chủ cần mượn tuổi khi xây nhà?
Trong quan niệm dân gian, trước khi xây nhà người ta thường xem tuổi của gia chủ. Nếu năm đó rơi vào một số hạn được cho là không thuận lợi thì nhiều gia đình sẽ cân nhắc.
Ba yếu tố thường được nhắc đến là:
– Hạn Kim Lâu: là năm không thuận cho những việc lớn như cưới hỏi hoặc xây dựng nhà cửa.
– Hạn Hoang Ốc: được hiểu là ngôi nhà thiếu sinh khí. Vì vậy người xưa thường tránh xây nhà vào những năm này.
– Hạn Tam Tai: là chu kỳ ba năm liên tiếp được cho là dễ gặp biến động trong cuộc sống.
Dĩ nhiên không phải gia đình nào cũng đặt nặng những yếu tố này. Nhưng với nhiều người, khi đã chuẩn bị xây nhà là một việc lớn trong đời thì một chút cẩn trọng về mặt tâm lý cũng khiến họ cảm thấy yên tâm hơn.
3. Người được mượn tuổi thường là ai?
Trong thực tế, người được nhờ mượn tuổi thường là người quen trong gia đình hoặc họ hàng thân thiết.
Có thể là: một người chú, một người bác, hoặc một người anh lớn tuổi hơn trong gia đình
Điểm chung là họ thường có cuộc sống ổn định, sức khỏe tốt và được mọi người tin tưởng. Không khí của việc “mượn tuổi” vì thế thường khá giản dị. Nhiều gia đình xem đó giống như một sự giúp đỡ mang tính tượng trưng giữa người thân với nhau.
4. Mượn tuổi làm nhà diễn ra như thế nào?
Nếu nhìn từ bên ngoài, câu chuyện mượn tuổi làm nhà thực ra không quá phức tạp.
Khi đến ngày động thổ, người cho mượn tuổi sẽ đứng ra làm lễ và thực hiện nghi thức cuốc đất đầu tiên. Trong quan niệm dân gian, điều này mang ý nghĩa người đó là “chủ nhà tượng trưng” trong thời điểm khởi đầu.
Trong quá trình xây dựng, các mốc quan trọng như đổ mái hoặc cất nóc cũng có thể được thực hiện theo cách tương tự.
Sau khi ngôi nhà hoàn thiện và chuẩn bị vào ở, gia chủ sẽ làm thêm một nghi lễ nhỏ để chính thức nhận lại ngôi nhà của mình.
Tất cả những bước này phần lớn mang tính nghi thức. Nhưng với nhiều gia đình, chúng tạo nên cảm giác rằng mọi việc đã được bắt đầu một cách trọn vẹn.
5. Góc nhìn thực tế về việc mượn tuổi làm nhà
Ngày nay, không phải gia đình nào xây nhà cũng mượn tuổi. Có người tin, có người không quá quan tâm. Nhưng trong đời sống thực tế, tập tục này vẫn xuất hiện khá thường xuyên, đặc biệt với những ngôi nhà được xây để ở lâu dài.
Điều đáng chú ý là đa số gia chủ không xem đây là vấn đề nặng nề. Họ làm vì thói quen, vì truyền thống, hoặc đơn giản là để người lớn trong gia đình yên tâm. Đây cũng là cách phản ánh người Việt gìn giữ những giá trị truyền thống trong cuộc sống hiện đại.
Và sau tất cả, điều quan trọng nhất vẫn không phải là việc có mượn tuổi hay không, mà là ngôi nhà được xây dựng ra sao, không gian sống có thực sự phù hợp với gia đình hay không. Bởi cuối cùng, giá trị của một ngôi nhà không nằm ở ngày khởi công, mà nằm ở những năm tháng cuộc sống diễn ra bên trong nó.
Kết luận
Có thể tin hoặc không, nhưng mượn tuổi làm nhà vẫn là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình trước khi khởi công. Suy cho cùng, điều mà ai cũng mong muốn vẫn là một khởi đầu thuận lợi cho ngôi nhà mới của mình.
Tham khảo thêm:
Những vị trí lý tưởng nên bố trí cây xanh trong nhà
7+ lỗi sai phổ biến khi tự thiết kế ổ cắm điện mà ai cũng mắc phải
Những vật liệu “đắt xắt ra miếng” nhưng đáng mua nhất khi làm nhà
