Trong vài năm trở lại đây, “cá nhân hoá không gian sống” trở thành một trong những xu hướng nổi bật của ngành kiến trúc và nội thất. Thay vì tìm kiếm những mẫu nhà giống nhau theo công thức, nhiều gia chủ bắt đầu mong muốn ngôi nhà phản ánh được lối sống, gu thẩm mỹ và câu chuyện riêng của mình.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của mạng xã hội, khái niệm “cá nhân hoá” cũng dần bị hiểu theo hướng: càng khác biệt, càng độc lạ thì càng có dấu ấn cá nhân.
Dưới góc nhìn của kiến trúc sư, điều đó chưa hẳn đúng.
Một ngôi nhà phù hợp với gia chủ không nằm ở việc nó “không giống ai”, mà nằm ở việc không gian đó có thực sự phục vụ tốt cho cuộc sống bên trong hay không.
“Cá nhân hoá” trong thiết kế nhà ở là gì?
Hiện nay, khi tìm kiếm về thiết kế nhà ở, không khó để bắt gặp các cụm từ: nhà ở cá nhân hoá, thiết kế độc bản, bespoke home, signature house…
Điều này phản ánh sự thay đổi trong tư duy làm nhà của nhiều gia đình hiện đại. Nhà ở không còn đơn thuần là nơi để ở, mà trở thành không gian thể hiện phong cách sống và trải nghiệm cá nhân.
Tuy nhiên, cá nhân hoá trong kiến trúc không chỉ là lựa chọn một phong cách yêu thích, một bảng màu riêng, hay một mặt tiền thật khác biệt. Hieuhouse định nghĩa bản chất của cá nhân hoá là thiết kế dựa trên: Thói quen sinh hoạt; cấu trúc gia đình; nhu cầu sử dụng thực tế; cảm xúc không gian và định hướng sống lâu dài của gia chủ.
Mỗi lối sống khác nhau sẽ dẫn đến một giải pháp kiến trúc khác nhau.
Nhà “đẹp” nhưng lại khó sống – vấn đề phổ biến của thị trường nhà ở hiện nay.
Sự phát triển của Pinterest, Instagram hay các video house tour khiến nhiều người dễ bị thu hút bởi mặt tiền ấn tượng, hình khối độc lạ, không gian tối giản cực đoan hoặc trang trí bắt buộc theo concept. Tuy nhiên, nhiều thiết kế đẹp trên hình ảnh chưa chắc phù hợp với điều kiện sống thực tế tại Việt Nam.
Ví dụ:
- Nhà quá nhiều kính dễ hấp thụ nhiệt, gây nóng và tốn năng lượng làm mát
- Không gian mở liên tục có thể thiếu riêng tư
- Vật liệu thô mộc đẹp mắt nhưng khó vệ sinh và bảo trì
- Các chi tiết quá cầu kỳ làm tăng chi phí thi công và phát sinh trong quá trình sử dụng
Đó cũng là lý do ngày càng nhiều kiến trúc sư chuyển từ tư duy: “thiết kế để gây ấn tượng” sang “thiết kế để sống lâu dài”.
Cá nhân hoá có đồng nghĩa với độc bản?
Câu trả lời là không hoàn toàn.
Hiện nay, nhiều người đánh đồng: “cá nhân hoá” với “độc bản hình thức”. Nhưng trong kiến trúc, “độc bản” thực sự không nằm ở việc công trình khác biệt đến đâu về mặt thị giác.
Một ngôi nhà có thể không quá phô trương, nhưng vẫn mang tính cá nhân rất rõ nếu nó phản ánh đúng nhịp sống của gia chủ, có tính kết nối con người với con người, con người với thiên nhiên. Đó là những giá trị không thể tạo ra chỉ bằng việc làm một mặt tiền thật khác biệt.
Thiết kế nhà ở phù hợp với gia chủ cần lưu ý điều gì?
1. Hiểu rõ nhu cầu sống trước khi chọn phong cách
Nhiều người bắt đầu làm nhà bằng câu hỏi: “Nhà mình nên theo phong cách nào?”
Nhưng theo Hieuhouse, ngôi nhà “độc bản” cần phải thỏa mãn những câu hỏi thế này:
- gia đình sống như thế nào?
- dành nhiều thời gian ở đâu?
- có thường xuyên tiếp khách không?
- có cần không gian làm việc tại nhà không?
- ưu tiên kết nối hay riêng tư?
Phong cách kiến trúc chỉ là lớp ngôn ngữ thể hiện bên ngoài. Công năng và trải nghiệm sống mới là phần cốt lõi quyết định chất lượng của ngôi nhà.
2. Công năng luôn quan trọng hơn hình thức
Ứng dụng công năng nhà ở vào thiết kế là việc quan trọng nhất khi làm nhà. Hieuhouse thường xuyên khuyến cáo gia chủ không nên đánh đổi công năng lấy bất cứ yêu cầu thẩm mỹ nào. Bởi nhiều công trình đầu tư mạnh vào mặt tiền nhưng lại thiếu tính thực tế khi sử dụng hằng ngày. Sự bất tiện trong sinh hoạt sẽ là mầm họa tiềm tàng khiến bạn sớm nhận ra “sống sướng” quan trọng hơn ngắm đẹp rất nhiều.
Ngược lại, có những ngôi nhà không quá phô trương nhưng mang lại cảm giác dễ chịu trong từng hoạt động sống. Đây mới là giá trị bền vững của kiến trúc nhà ở.
3. Không chạy theo xu hướng thiết kế
Xu hướng có thể thay đổi rất nhanh – nhưng trải nghiệm sống là bền vững
Một số phong cách hiện nay được yêu thích như tối giản, Japandi, Tropical Modernism, Wabi-sabi,… đều tập trung vào trải nghiệm sống, ánh sáng tự nhiên và cảm giác thư giãn trong không gian.
Tuy nhiên, nếu áp dụng máy móc mà không phù hợp với khí hậu địa phương, thói quen và ngân sách thì ngôi nhà rất dễ trở nên lỗi thời hoặc bất tiện sau một thời gian sử dụng.
Một thiết kế tốt không phải là thiết kế theo trend, mà là thiết kế phù hợp với gia chủ trong nhiều năm sau đó.
4. Thiết kế cần tính đến tương lai
Một ngôi nhà thường gắn bó với gia đình trong thời gian rất dài.
Vì vậy, thiết kế nhà ở cần có khả năng thích nghi:
- Phòng trẻ nhỏ có thể thay đổi công năng khi con lớn
- Không gian linh hoạt cho nhiều thế hệ
- Vật liệu dễ bảo trì
- Giải pháp chống nóng, chống ẩm phù hợp khí hậu Việt Nam
Kiến trúc không chỉ phục vụ hiện tại, mà còn cần đồng hành cùng sự thay đổi của gia đình theo thời gian.
5. Cân bằng giữa thẩm mỹ và ngân sách
“Cá nhân hoá” không có nghĩa là càng phức tạp càng tốt.
Thiết kế quá cầu kì khiến chi phí thi công tăng vọt, kéo dài thời gian xây dựng và khó bảo trì sau này. Một kiến trúc sư tốt không chỉ tạo ra công trình đẹp, mà còn cần đưa ra giải pháp phù hợp với ngân sách đầu tư, điều kiện thi công và mức độ ưu tiên của gia chủ.
Cũng tức là phải cân bằng 4 yếu tố: CÔNG NĂNG, THẨM MỸ, TRẢI NGHIỆM, TÀI CHÍNH
Cá nhân hoá trong kiến trúc là tạo ra nơi để sống, không chỉ để ngắm
Ngày nay, khi hình ảnh kiến trúc xuất hiện quá nhiều trên mạng xã hội, không ít người vô tình bị cuốn vào áp lực KHÁC BIỆT. Nhưng sau cùng, người sống trong nhà mới là điều cần phải quan tâm đầu tiên. Công trình tốt không “bắt ép” gia chủ phải thay đổi cách sống để phù hợp với không gian
Ngược lại, kiến trúc đúng nghĩa là khi mọi sinh hoạt diễn ra tự nhiên, thoải mái và đúng với con người bên trong ngôi nhà đó. Bởi cuối cùng, giá trị lớn nhất của cá nhân hoá không nằm ở việc ngôi nhà “độc” đến đâu. Mà nằm ở việc: NÓ CÓ THỰC SỰ THUỘC VỀ NGƯỜI SỐNG TRONG ĐÓ HAY KHÔNG.
Tham khảo thêm:
